تبلیغات
(آینده در دستان ماست) - چهارشنبه سوری
 
(آینده در دستان ماست)
تیم سایبری زیباشهر
درباره وبلاگ


این وبلاگ را تقدیم میکنم با تمام ایرانیان عزیز کسانی که پای انقلابشان و خون شهدا ایستاده اند تمامی شیعیایان و کل کسانی که از ایران و اسلامشان تا پای جان حمایت میکنند.
ای روشنای خانه امید، ای شهید

ای معنی حماسه جاوید، ای شهید

چشم ستارگان فلک از تو روشن است

ای برتر از سراچه خورشید ای شهید

« زهره » به نام توست غزلخوان آسمان

با یاد توست مشعل « ناهید » ای شهید

« قد قامت الصلاه » به خون تو سکه زد

در گسترای ساحت تحمید ای شهید

تیغ سحر زجوهره خونت آبدار

گشت و شکست لشکر تردید، ای شهید

آئینه‌دار خون تو اند آسمانیان

رنگین‌کمان به شوق تو خندید ای شهید

ایمن شدند دین و وطن تا به رستخیز

فارغ شدند زآفت تهدید، ای شهید

در فتنه‌خیز حادثه‌ها جان پناه ماست

بانگی که در گلوی تو پیچید، ای شهید

صرافی جهان زتو گر نقد جان گرفت

جام شهادتش به تو بخشید، ای شهید

نام تو گشت جوهر گفتار عارفان

« عارف » زبان گشوده به تأکید، ای شهید

کتاب حماسه های همیشه


مدیر وبلاگ : مسعود 2012
نویسندگان
نظرسنجی
میزان رضایت شما سروران گرامی از این وبلاگ به چه میزان است؟








سه شنبه 23 اسفند 1390 :: نویسنده : مسعود 2012
    چهارشنبه سوری یا چهارشنبه سوزى                 چهار شنبه سوری یا چهارشنبه کوری                   


در آخرین سه شنبه هر سال مراسمی به نام چهارشنبه سوری برگزار می شود. معمولا در توصیف این جشن گفته می شود که رسمی است کهن که به ایران باستان باز می گردد اما اگرچه این رسم در ایران کهن سابقه داشته اما آنچه که امروزه به ما ارث رسیده کاملا ایرانی نیست.  به نکات زیر توجه کنید:



به دلیل دلخراش بودن تصاویر،تصاویر را در صفحه اول نگذاشته ام برای دیدن تصاویر به ادامه مطلب بروید
- در آیین زرتشت و ایران کهن چهارشنبه نبوده است!
علت اینکه چهارشنبه سوری به شکل امروزی اش در ایران کهن و آیین زرتشت نبوده، بسیار ساده است چون در تقویم باستانی ایرانیان اصلا چهارشنبه و ایام هفته وجود نداشته است. تقویم ایران باستان شامل دوازده ماه سی روزه بوده و در سال كبیسه پنج روز به سال اضافه می كردند. هر کدام از روزهای ماه را نیز به نام یکی از فرشتگان نامگذاری کرده بودند. بنابراین اصلا چهارشنبه ای وجود نداشته و اساسا تقسیم بندی روزهای ماه به هفته به بعد از ورود اسلام به ایران باز می گردد.
2- در ایران شب سوری بوده است:
در كتاب تاریخ بخارا اشاره شده كه منصور بن نوح از شاهان سامانی در نیمه اول سده چهارم هجری جشنی را برگزار می كند كه موجب آتش سوزی در قصر او نیز می شود:
«..... و چون امیر سدید منصور بن نوح به ملك بنشست اندر ماه شوال سال سیصد و پنجاه به جوی مولیان، فرمود تا آن سرای ها را دیگر بار عمارت كردند و هر چه هلاك و ضایع شده بود بهتر از آن به حاصل كردند. آن گاه امیر سدید به سرای بنشست و هنوز سال تمام نشده بود كه چون شب سوری چنانكه عادت قدیم است، آتشی عظیم افروختند. پاره ای آتش به جست و سقف سرای در گرفت و دیگر باره جمله سرای بسوخت و امیر سدید هم در شب به جوی مولیان رفت .....»(‌تاریخ بخارا – تالیف ابوبكر محمد بن جعفر نرشخی به نقل از عصر ایران)
آنچه از این بخش برداشت می شود این است كه بطور یقین این جشن در 350 هجری و در ماه شوال كه مصادف با پایان سال شمسی بوده توسط یكی از شاهان سامانی در بخارا و جوی مولیان برگزار شده است و آنجا كه نگارنده به «عادت قدیم است» اشاره می كند مشخص می شود كه این جشن از سالها و بلكه سده های پیش در ایران رایج بوده است. اما هیچ اشاره ای به روز آن نشده، یعنی شب چهار شنبه سوری.
چهارشنبه سوری که ما امروزه شاهد آن هستیم ملقمه ای است از آیین "جشن سور" ایرانیان باستان + نحوست چهارشنبه در نزد اعراب + ترقه بازی چینی ها
3-چهارشنبه برای اعراب نحس بوده است:
در روزشماری قدیم اعراب، چهار شنبه روز منحوس و نا مباركی شمرده می شده است. لذا سعی می کردند شب چهار شنبه را كه نحس و نا مبارك بوده را با جشن و سرور بگذرانند و در آن شب و روز دست از خرید و فروش و كسب و كار بكشند چرا كه اعتقاد داشتند به دلیل نحسی چهار شنبه هر معامله و كسبی كه در آن شب و روز نیز انجام شود نامبارك خواهد بود، جاحظ در تالیف خود به چهار شنبه یا یوم الرباع اشاره میكند و میگوید: « وَ الاِربَعاء یَوم ضنك و نَحس »(به نقل از عصر ایران)
همچنین منوچهری دامغانی نیز در یكی از اشعار خود به نحسی این روز اشاره كرده و گفته :
چهار شنبه كه روز بلاست باده بخور                      بسا تكین می خور تا به عافیت گذرد
4- زرتشتیان آتش را نمی پرستند:
بر اساس تعلیمات زرتشت آتش یكی از مخلوقات اهورا مزدا می باشد و بر خلاف یك تصور نابجا تقدیس آتش نه به دلیل پرستش آن كه در واقع نوعی نشانه و اثر از روشنایی و حقیقت اهورا مزدا می باشد و نقشی كنایه ای دارد. چنانچه فردوسی می گوید:
نگویی كه آتش پرستان بَدند                                  پرستندگان پاك یزدان بُدند
5-ترقه بازی رسم چینی ها بوده است:
سور در لغات به معنای جشن و سرور است. اما آنچه که امروزه به عنوان چهارشنبه سوری برگذار می شود و از انواع ترقه ها و وسایل خطرناک آتش بازی استفاده می شود به هیچ وجه به سور و جشن ارتباطی ندارد و با رسوم کهن ایرانی هم نسبتی ندارد. گزارشهای تاریخی قبل از میلاد مسیح نشان می دهد که ترقه بازی رسم چینی ها بوده که با ورود غربی ها به این معادله انواع وسایل ترقه بازی به شیوه نوین که ازجذابیت و البته مخاطرات بیشتری برخوردار هستند ساخته شده است. این بخش نیز امروزه به چهارشنبه سوری اضافه شده است.

بنابراین چهارشنبه سوری امروزی ما ملقمه ای است از آیین "جشن سور" ایرانیان باستان + نحوست چهارشنبه در نزد اعراب + ترقه بازی چینی ها و  در واقع آنچه که امروزه در عمل از چهارشنبه سوری دیده می شود بیشتر چهارشنبه سوزی است تا چهارشنبه سوری.

آسیب های چهارشنبه سوری

چهارشنبه سوری یکی از جشن های باستانی ایران است. قدمت تاریخی آن به سال 1725 قبل از میلاد مسیح باز می گردد که ایرانیان برای دفع شر و بلا و برآورده شدن آرزوها و برافروختن آتش به استقبال نوروز می رفتند.
در این جشن که آخرین شب چهارشنبه سال به پا می شود مردم از روی آتش می پرند و به همراه آن کوزه های سفالین را می شکنند تا رنج ها و تلخ کامی های سال را به آتش و به ظروف شکسته بسپارند. در فرهنگ معین آمده است که چهارشنبه سوری به آخرین چهارشنبه هر سال شمسی گفته می شود. در شب چهارشنبه سوری بوته های خار یا کاه را مشتعل کنند و از روی آن بپرند و بگویند:
سرخی تو از من
زردی من از تو
و این عمل را به شگون گیرند. در جایی از این سنت به جا مانده ملی ما نامی و نشانی از ترقه بازی و انفجار مواد محترقه نمی یابیم. به علاوه چهارشنبه سوری جشن آتش است. برای عصر یک روز از سال و در همان عصر و شب هم تمام می شود ولی ترقه بازی که چاشنی جشن چهارشنبه سوری شده ماه ها پیش از آن در هر کوی و برزن با ترکاندن نارنجک و مواد محترقه زیر پای رهگذران به قیمت شوکه کردن آنها و سلب آرامش از جامعه آغاز می شود و تا هفته ها پس از چهارشنبه سوری ادامه پیدا می کند.
بررسی آمار و ارقام در یک چهارشنبه سوری سال 1386 کشور 1662 نفر دچار حادثه و سوختگی شدند که اکثریت سانحه دیدگان در گروه سنی 16 تا 23 سال بودند، 60 درصد آنها دانش آموز بودند و درصد سوختگی نقاط مختلف بدن به ترتیب زیر گزارش شد: 1) دست ها 32 درصد 2) چشم ها 23 درصد 3) صورت 16 درصد 4) پاها 9 درصد.
در بررسی شدت محرک های زیانبار صوتی ترقه همچون شلیک گلوله و خمپاره معرفی شده که با شدت بیش از چهل دسی بل در صدر جدول قرار گرفته است.
در پژوهشی از 114 کودک و نوجوان که در ارزیابی اودیومتری به کم شنوایی ناشی از سر و صدا مظنون شده بودند 42 نفر دچار کم شنوایی یک طرفه و 72 نفر دچار کم شنوایی دوطرفه بودند. 90/3 درصد این گروه پسران نوجوان و پسربچه ها بودند. وقتی از خانواده آنها خواسته شد که علت کم شنوایی آنها ذکر شود 36 درصد موارد از کم شنوایی دوطرفه و 67 درصد از کم شنوایی یک طرفه سابقه آتش بازی و آتش افروزی با ترقه و مواد منفجره و تفنگ های ترقه ای را خاطر نشان می کردند.
بی تردید به علت اشاعه این پدیده نامطلوب، در گروه کودکان و نوجوانان پدیده کم شنوایی به طور فزاینده ای در جامعه ما رو به گسترش گذاشته است.
امروز مواد آتش زا از فشفشه و سیگارت و ترقه به مواد محترقه بسیار خطرناکی به شکل نارنجک که کم از بمب صوتی و نارنجک جنگی ندارد مبدل شده است و بدین گونه آتش افروزی ها ایجاد رعب و وحشت کرده است که در هر چهارشنبه سوری با حوادث غم انگیز مصدومیت و معلولیت تا ویرانگری و مرگ در شهرها شده شاهدیم و انعکاس ناگوار آن را در رسانه ها پیش رو داریم. تمام این عوامل ایجاب می کند تا یک بار دیگر پژوهش های همه جانبه ای برای بررسی راهکارهای رفع این بحران با مشارکت جامعه شناسان، روانشناسان، پزشکان، آموزگاران و روزنامه نگاران در گروه های سنی کودکان و نوجوانان در این برهه از زمان به عنوان ضرورتی مبرم صورت پذیرد.

نظر بزرگان و مراجع درباره چهارشنبه سوری

متاسفانه برخی آگاهانه یا آگاهانه به اسم ترویج و پاسداشت میراث ها و سنت های باستانی ، فرهنگ های جاهلی كه هیچ گونه جنبه مثبتی در آن وجود ندارد را در بین جوانان گسترش داده و در پشت این موضوع در صدد ضربه زدن به هویت اسلامی جامعه می باشند. علی رغم اقدامات تبلیغی كه در رسانه ها و توسط نیروهای انتظامی برای كاهش خسارات ناشی از این سنت جاهلی در نظر گرفته شده است ؛ اما ریشه كنی این قبیل ناهنجاریها با كار عمیق فرهنگی امكان پذیر است.

یكم . چهارشنبه سوری از دید گاه شهید مطهری :

«قرآن منشأهایی برای فكرهای بی ریشه كه آنها را به درختان بی ریشه تشبیه می كند ذكر می كند. یكی از آنها تقلید است. البته قرآن با كلمه تقلید مطلب را بیان نكرده است. با تعبیر دیگر بیان كرده است. تعبیر قرآن تبعیت كوركورانه از گذشتگان، از پدران، مادران، آباء و اجداد است. این هم از موضوعاتی است كه قرآن روی آن زیاد تكیه كرده است و آن را منشأ لغزش و خطای بشر می داند و سخت انتقاد می كند. مثلا می گوید: آنها چنین می گویند: «انا وجدنا آبائنا علی امه و انا علی آثارهم مقتدون» اینها می گویند: ما پدران خود را بر یك طریقه ای یافته ایم و ما هم همان طریقه پدران خودمان را می گیریم و می رویم. به تعبیر امروز: سنت گرایی؛ حالا این تعبیر درست است یا غلط و بهتر از این هم می توانستیم تعبیر پیدا كنیم. به هر حال این كلمه امروز رایج شده است. قرآن سنت گرایی را محكوم می كند اما اشتباه نشود! ضد سنت گرایی را هم قرآن محكوم می كند. هر دو را محكوم می كند. چطور؟ قرآن فقط عقل گرایی و منطق گرایی را تأیید می كند. قرآن می گوید: هر امر به اصطلاح قدیمی و هر سنت قدیمی را به دلیل آن كه گذشتگان ما چنین می كرده اند، نیاكان ما این چنین بوده اند و ما باید راه نیاكان خودمان را برویم، انجام دادن، محكوم است، چرا؟ می گوید ممكن است نیاكانتان اشتباه كرده باشند، ممكن است نیاكانتان عقل و شعور نداشته باشند. آن كه دلیل نمی شود. نیاكان ما در گذشته چنین می كرده اند، ما هم چنین می كنیم! چهارشنبه آخر اسفند می شود، بسیاری از خانواده ها (كه باید بگوییم: خانواده های نادان) آتشی و هیزمی روشن می كنند، بعد آدم های سر و مر و گنده از روی آتش می پرند: ای آتش زردی من از تو، سرخی تو از من! این چقدر حماقت است كه می پرسیم چرا چنین می كنید؟ می گویند: این كی سنتی است میان ما مردم، از قدیم پدران ما چنین می كرده اند. قرآن می گوید:« اولو كان آباوهم لا یعقلون شیئا.»

اگر هم پدران گذشته تان چنین كاری می كردند شما وقتی می بینید یك كار احمقانه است و دلیل حماقت پدران شماست رویش را بپوشانید. چرا این سند حماقت را سال به سال تجدید می كنید؟ این فقط یك سند حماقت است كه كوشش می كنید این سند حماقت را همیشه زنده نگه دارید، ماییم كه چنین پدر و مادرهای احمقی داشته ایم: «اولو كان آباوهم لا یعقلون شیئا». ( منبع : شهید مطهری، نشریه نصیحت ، 490 )

دوم . چهارشنبه سوری از دید گاه حجت الاسلام والمسلمین غروی :
” تعجب می‌کنم، امروز با این جهان مدرن و پیشرفت علوم و دانش و تحول فرهنگ‌ها چگونه افرادی اقدام به انجام این کارهای خطرناک، غیرمنطقی و انحرافی می‌کنند و به خرافات و ترویج آن در جامعه دامن می‌زنند و سبب آسیب دیگران می‌شوند “
تاکید کرد: الزامی در دفاع و اجرای این رسم غلط وجود ندارد،البته باید برخی رسوم خوب مانند تمیزی و پاکیزگی در ایام عید که به خانه‌تکانی معروف شده است و نیز رسومی مانند بازدید از خویشاوندان و رفت و آمد با دوستان و آشنایان مورد احترام است و باید جای این خرافات غلط را بگیرد.
وی تصریح کرد: کارهایی که در واقع، خرافاتی هستند و توجیه علمی و عقلانی ندارند کنار گذاشته شود و اساساً نباید در جامعه مطرح و حمایت گردد چون از اصل غلط است.
این استاد حوزه ادامه داد: نیاکان ما برخی رسوم خوب و مثبتی داشتند که آنها را می توانیم حفظ کنیم و اسلام نیز آنها را در چارچوب خاصی تایید کرده، ولی اموری مثل چهارشنبه سوری غیر از انحراف، تحریف و رواج خرافات در جامعه چیزی نیست و کاری است که از کوتاه‌فکری و کوتاه‌نظری نشات می گیرد و در شان مردم ما با این تحولاتی که در کشور ایجاد شده نیست.
وی در پایان خاطرنشان کرد: باید برای کم‌رنگ کردن این سنت غلط فرهنگ سازی کرد و خرافاتی که در جامعه وجود دارد را به مردم بازگو نمود و آنها را توجیه کرد.
سوم. چهارشنبه سوری از منظر سید احمد خاتمی:
وی با اشاره به فرا رسیدن نوروز گفت: کشورمان به سمت شادی و فرا رسیدن سال نو می رود و رسانه ها و تلویزیون هم از هم اکنون به استقبال این عید رفته اند. اما در مکتب ما هم شادی و هم حزن وجود دارد و 3 نکته در این خصوص وجود دارد که اولین آن این است که شادی مترادف با غفلت از خدا نیست و به اسم شادی نباید سراغ گناه برویم.
امام جمعه موقت تهران ادامه داد: شادی با خرافات هم نباید همراه شود و در شان ملت فرهنگسازی مانند ایران نیست که پایبند به خرافاتی مانند چهارشنبه سوری باشند. و همچنین نباید در شادی ها فقط خود را ببینیم و باید محرومان را به یاد داشته باشیم و فرزندان یتیم را هم یاری کنیم.

چهارم. چهارشنبه سوری از منظر مراجع عظام تقلید:

سوال: خرید و فروش ترقه و انجام چهارشنبه سوری و سیزده بدر به اعتقاد نحسی 13 و احیای مظاهر ملی گرایی مانند تخت جمشید چگونه است؟ متأسفانه این اعمال مورد تشویق قرار گرفته است؟

حضرت آیت الله خامنه ای: چهارشنبه سوری و سیزده به در مبنای عقلایی ندارد. (مجموعه استفتائات)

حضرت آیت الله فاضل لنكرانی: در فرض مزبور كه دارای خطرات جانی و مالی است و موجب اذیت و آزار دیگران است و مخالف مقررات و قانون و نظم جامعه است جایز نیست.

حضرت آیت الله بهجت: این كارها مشروعیت ندارد.

حضرت آیت الله تبریزی: هیچ یك از این امور رجحان شرعی ندارد و تشویق مردم به این مورد تشویق به دنیا و غافل كردن از آخرت است و این كه تصور می كنند این امور مردم را به حفظ وطن و عزت وامی دارد تصوری باطل است، آنچه مردم را به عزت می رساند و به حفظ وطن وامی دارد ایمان است و بس.

حضرت آیت الله صافی گلپایگانی: اشكال دارد.

حضرت آیت الله سیستانی: اموری كه به جامعه ضرر می زند و موجب ایذاء مردم است مانند استعمال ترقه و خرید و فروش آن جایز نیست.

حضرت آیت الله مكارم شیرازی: این كارها شایسته مسلمان نیست.

(منبع : سید محسن محمودی ، مسائل جدید از دیدگاه علما و مراجع تقلید، انتشارات صاحب الزمان (عج) ، 1382 ، ج 1 صص 155- 157 .)

سنت مراسم چهار شنبه سوری كه برای آتش احترام قائل می شوند ؛ سنتی از آتش پرستان قدیم است.





نوع مطلب : متفرقه، 
برچسب ها : چهار، شنبه، سوری، چهار شنبه،
لینک های مرتبط :
دوشنبه 26 اسفند 1392 01:00 ب.ظ
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :